📚

Kitap / Edebiyat Jargonlarını Öğren

Okur jargonu, yayıncılık terimleri, edebiyat dili, kitap kültürü

42 terim 4 sık kullanılan

Kullanım Sıklığı

●●●●● Çok sık ●●●●○ Sık ●●●○○ Orta ●●○○○ Ara sıra ●○○○○ Nadir

●●●●○ Sık Kullanılanlar - Günlük işlerde karşılaşırsınız

BookTok

📖 Resmi:

Book + TikTok birleşimi

💬 Gerçek:

TikTok'taki kitap içerik üreticileri ve kitap tavsiye topluluğu. Genelde YA romanları popüler.

"BookTok'tan aldığım tavsiyelerle rafım doldu taştı."
Genç okurlar arasında ve sosyal medyada çok popüler

Kitap Kurdu

📖 Resmi:

Çok okuyan kişi

💬 Gerçek:

Sürekli kitap okuyan, kitaplara aşırı düşkün olan kişi. Bazen hafif alaycı kullanılır.

"Sen tam bir kitap kurdusun, haftada 3 kitap nasıl okuyorsun?"
Çok okuyan kişiler için yaygın kullanılır

Spoiler Yemek

📖 Resmi:

Kitabın sonunu önceden öğrenme

💬 Gerçek:

Kitabı okumadan sonunu, önemli plot twistlerini öğrenme. Okuma deneyiminin katili.

"TikTok'ta spoiler yedim, artık kitabı okumaya gerek kalmadı."
Sosyal medyada kitap tartışmalarında sürekli

TBR

KISALTMA
Açılımı: To Be Read
Okunuşu: ti bi ar
📖 Resmi:

To Be Read - Okunacak kitaplar listesi

💬 Gerçek:

Okumayı planladığın ama henüz okumadığın kitapların listesi. Sürekli büyüyen ama hiç küçülmeyen o liste.

"TBR listem 300 kitabı geçti ama hala yeni kitap alıyorum."
Kitap topluluklarında ve sosyal medyada sürekli kullanılır

●●●○○ Orta Sıklıkta - Düzenli olarak duyarsınız

Antagonist

Okunuşu: antagonist
📖 Resmi:

Edebiyat ve dramada ana karaktere (protagonist) karşı duran, onunla çatışma halinde olan karakter

💬 Gerçek:

Hikayenin kötü adamı, ana karakterin hayatını zorlaştıran tip. Bazen literal kötü adam, bazen sadece zıt görüşlü karakter.

"Bu romanda antagonist çok iyi yazılmış, sadece kötü değil, anlaşılabilir motivasyonları var."
Edebiyat dersleri, kitap eleştirileri, yazarlık tartışmalarında

Azade

Okunuşu: a-za-de
📖 Resmi:

Osmanlı Türkçesinde özgür, serbest, bağımsız anlamına gelen kelime

💬 Gerçek:

Kendini hiçbir şeye bağlı hissetmeyen, özgürce yaşayan, bağımsız ruhlu kişi için kullanılır. Genelde romantik bir özgürlük vurgusu vardır.

"O gerçekten azade bir ruh, kimseye hesap vermeden istediği gibi yaşıyor."
Edebiyat, sosyal medya paylaşımları ve özgürlükten bahsederken kullanılır

Devran

Okunuşu: dev-ran
📖 Resmi:

Zaman, çağ, dönem, devre; zamanın dönüşü, çark

💬 Gerçek:

Hayatın döngüsü, zamanın akışı - genelde nostaljik ya da felsefi bağlamda kullanılır

"Bu devran böyle gitmez, her şey değişir elbet."
Edebiyat, şiir, derin sohbetler ve yaşlı kuşak konuşmalarında

Elim

Okunuşu: e-lim
📖 Resmi:

Acı veren, üzücü, elem verici

💬 Gerçek:

Çok üzücü, yürek burkucu, acı veren durum veya olay

"Bu elim hadise hepimizi çok üzdü."
Ciddi konuşmalarda, yazılı dilde, resmi açıklamalarda kullanılır

Spice Level

📖 Resmi:

İngilizce 'baharat seviyesi' anlamı

💬 Gerçek:

Romantik kitaplardaki cinsel içeriğin yoğunluğu. Ne kadar 'ateşli' sahneler olduğunu belirten ölçek.

"Bu kitabın spice level'ı çok yüksek, 18+ okuyucu için uygun."
Romantik kitap önerilerinde içerik uyarısı olarak kullanılır

Bookish

📖 Resmi:

İngilizce 'kitabi' anlamı

💬 Gerçek:

Kitap odaklı yaşam tarzı ve estetik. Kitap kültürüyle ilgili her şeyi kapsayan kavram.

"Instagram hesabım tamamen bookish content, sadece kitap paylaşıyorum."
Kitap temalı içerik ve yaşam tarzını tanımlarken

Slow Burn

📖 Resmi:

Yavaş yanma

💬 Gerçek:

Yavaş gelişen romantik ilişki. Karakterlerin uzun sürede yakınlaştığı, sabır gerektiren aşk hikayesi.

"Bu kitaptaki slow burn çok güzeldi, 300 sayfa sonra öpüştüler."
Romantik kitap okurları arasında popüler terim

Okuma Slump'ı

📖 Resmi:

Okuma çıkmazı

💬 Gerçek:

Kitap okuma isteğinin kesilmesi, hiçbir kitaba odaklanamama durumu. Geçici okuma blokajı.

"2 aydır okuma slump'ındayım, hiçbir kitap tutmuyor."
Okurlar motivasyon eksikliği yaşadıklarında kullanırlar

Kitap Haul

📖 Resmi:

Toplu kitap alışverişi paylaşımı

💬 Gerçek:

Aldığın yeni kitapları sosyal medyada sergileme. 'Bakın neler aldım' tarzı paylaşım.

"Bu ay kitap haul'um çok güzel oldu, 12 kitap aldım."
Kitap influencerları tarafından sık kullanılır

Duvar Kitap

📖 Resmi:

Çok kalın ve zor okunur kitap

💬 Gerçek:

Sayfa sayısı çok fazla olan, okurken yorulan, ağır içerikli kitaplar. Genelde klasikler için kullanılır.

"Savaş ve Barış tam bir duvar kitap, 3 aydır okuyorum."
Kalın klasik eserleri kastederken kullanılır

Book Hangover

📖 Resmi:

Kitap sonrası boşluk hissi

💬 Gerçek:

Çok sevdiğin bir kitabı bitirdikten sonra yaşadığın boşluk ve melankolik ruh hali.

"O romanı bitirdikten sonra ciddi book hangover yaşıyorum."
Duygusal kitapları okuyan kişiler tarafından kullanılır

Binge Read

📖 Resmi:

Aralıksız kitap okuma maratonu

💬 Gerçek:

Bir kitabı veya seriyi hiç durmadan, nefes almadan okumak. Netflix binge'i gibi ama kitapla.

"Gece boyunca binge read yaptım, sabaha kadar uyuyamadım."
Heyecanlı okurlar tarafından sık kullanılır

BR

KISALTMA
Açılımı: Buddy Read
Okunuşu: bi ar
📖 Resmi:

Buddy Read - Arkadaşla okuma

💬 Gerçek:

Bir kitabı arkadaşınla aynı anda okuyup tartışma etkinliği. Motivasyon için yapılır.

"Bu kitabı BR yapalım mı? Beraber okursak daha eğlenceli olur."
Kitap kulüplerinde ve okur arkadaşlıklarında kullanılır

Çeviri Terörü

📖 Resmi:

Kötü çeviri yapılmış kitap

💬 Gerçek:

Çevirmeni Türkçe bilmeyen kitaplar. Okurken anadilinden şüphe ettiğin eserler.

"Bu kitap tam bir çeviri terörü, hiçbir cümle anlaşılmıyor."
Kötü çevirilerden şikayet ederken

Page Turner

📖 Resmi:

Sayfalarını çevirmek için sabırsızlandığın kitap

💬 Gerçek:

O kadar sürükleyici ki elinden bırakamadığın kitap. Uykundan, yemekten ettin demek.

"Bu kitap tam bir page turner, gece 3'e kadar okudum."
Kitap önerilerinde ve değerlendirmelerde

Sahaf Avı

📖 Resmi:

İkinci el kitap dükkanlarında nadir kitap arama aktivitesi

💬 Gerçek:

Sahaflardan sahafat dolaşıp eski, nadir veya ucuz kitap bulma peşinde koşma. Kitapseverin en sevdiği hobi.

"Bugün sahaf avına çıktım, 50 TL'ye 10 kitap buldum."
Kitapseverler arasında hafta sonu aktivitesi olarak

DNF

KISALTMA
Açılımı: Did Not Finish
Okunuşu: di en ef
📖 Resmi:

Did Not Finish - Yarıda bırakılan kitap

💬 Gerçek:

Başladığın ama bitirmediğin, yarıda bıraktığın kitap. Okur suçluluğunun temel kaynağı.

"Bu kitabı 200. sayfada DNF yaptım, çok sıkıcıydı."
Kitap değerlendirmelerinde ve okur tartışmalarında kullanılır

●●○○○ Ara Sıra Kullanılanlar - Bazen karşılaşırsınız

Asude

Okunuşu: a-su-de
📖 Resmi:

Huzurlu, rahat, sakin, kaygısız

💬 Gerçek:

Çok huzurlu ve kaygısız bir şekilde yaşayan, içi rahat olan kişi için kullanılır. Biraz eski ve seçkin bir ifade olarak algılanır.

"Bu stresli dönemde asude bir hayat yaşamak çok zor."
Edebiyat, kültür ve sanat çevrelerinde, yazılı metinlerde

Avdet

Okunuşu: avdet
📖 Resmi:

Geri dönme, dönüş (Arapça kökenli)

💬 Gerçek:

Genellikle manevi bir geri dönüş, tövbe etme, doğru yola dönme anlamında kullanılan ağırbaşlı bir ifade

"Uzun yıllar sonra nihayet avdet etti, camiye gitmeye başladı"
Dini sohbetlerde, edebiyat metinlerinde veya ağırbaşlı konuşmalarda

Abıhayat

Okunuşu: a-bı-ha-yat
📖 Resmi:

İslami inanca göre ölümsüzlük veren su, hayat suyu

💬 Gerçek:

Ölümsüzlük getiren efsanevi su, genellikle dini veya mistik bağlamlarda kullanılan terim

"Efsanelerde anlatılan abıhayat suyunu arayan kahramanlar vardır."
Dini söylemlerde, edebiyatta ve kültürel metinlerde

Bade

Okunuşu: ba-de
📖 Resmi:

Şarap, içki (edebi ve arkaik kullanım)

💬 Gerçek:

Klasik şiir ve edebiyatta şarap demek, genelde romantik ya da nostaljik havada kullanılır

"Gece vakti badeyle dertlerini unutmaya çalışıyordu"
Edebi metinlerde, şiirde, klasik tarzda yazılarda

Amade

Okunuşu: a-ma-de
📖 Resmi:

Hazır, hazırlanmış, müsait, uygun halde olan

💬 Gerçek:

Çok edebiyatçı bir şekilde 'hazırım' demek, genellikle biraz gösterişli konuşmak için kullanılır

"Toplantıya amade miyiz? Tüm sunumlar hazır mı?"
Formal ortamlarda, edebiyat çevrelerinde veya ironik kullanımlarda

Adavet

Okunuşu: adavet
📖 Resmi:

Düşmanlık, kin, husumet

💬 Gerçek:

Birine karşı beslenen derin düşmanlık hissi, kin tutma durumu

"Aralarındaki eski adavet yüzünden bir türlü barışamıyorlar."
Edebî metinlerde, resmi belgelerde veya ağdalı konuşmalarda

Envar

Okunuşu: en-var
📖 Resmi:

Işıklar, nurlar, aydınlıklar

💬 Gerçek:

Edebi dilde kullanılan, biraz ağdalı ama güzel bir ifade. Genelde şiirsel bir hava katmak için tercih ediliyor.

"Gece gökyüzündeki envar o kadar güzeldi ki, saatlerce izledik."
Edebi metinlerde, şiirsel ifadelerde, klasik edebiyat severler arasında

Divan

Okunuşu: divan
📖 Resmi:

Klasik Türk edebiyatında şairin şiirlerinin toplandığı kitap; devlet meclisi; kanepe türü oturma yeri

💬 Gerçek:

Edebiyat çevrelerinde genellikle bir şairin toplu eserleri; akademik ortamlarda klasik edebiyat eseri; bazen de entelektüel sohbet ortamı

"Fuzuli'nin divanını okuyorum, gerçekten müthiş eser."
Edebiyat dersleri, akademik ortamlar, kültür sohbetleri

Daim

Okunuşu: da-im
📖 Resmi:

Sürekli, her zaman, devamlı (Osmanlı Türkçesi kökenli)

💬 Gerçek:

Sürekli, her zaman demek ama biraz entelektüel havası olan, eski dönemlerden kalma bir kelime

"Bu adam daim aynı hikayeyi anlatıyor."
Edebiyat, şiir, entelektüel sohbetlerde veya arkaik dil kullanımında

Cüdela

Okunuşu: cü-de-la
📖 Resmi:

Ayrılık, uzaklık, hasret

💬 Gerçek:

Sevgiliden ayrı düşmek, özlem duymak, mesafeli olmak

"Bu cüdela artık dayanılmaz oldu, ne zaman görüşeceğiz?"
Edebiyat meraklıları ve sosyal medyada duygusal paylaşımlarda

Aceze

Okunuşu: a-ce-ze
📖 Resmi:

Güçsüz, zayıf, çaresiz kimse; muhtaç durumda olan

💬 Gerçek:

Hayatta zorluklarla mücadele eden, güçsüz durumda olan insanlar için kullanılan nazik/kibar bir ifade

"Toplumun aceze kesimlerine yardım etmek hepimizin sorumluluğu."
Edebi metinlerde, akademik yazılarda, resmi konuşmalarda

Ahraz

Okunuşu: ah-raz
📖 Resmi:

Dilsiz, konuşamayan, sessiz kalan

💬 Gerçek:

Konuşamayan, sessiz kalan kişi için kullanılan eski/klasik bir ifade

"O kadar şaşırdı ki ahraz gibi kaldı."
Çoğunlukla klasik edebiyat metinlerinde veya eski nesil tarafından kullanılır

Alaz

Okunuşu: alaz
📖 Resmi:

Alev, ateş

💬 Gerçek:

Edebiyat ve şiir dilinde 'alev' yerine kullanılan eski Türkçe kelime, genellikle daha poetik ve estetik bir ifade için tercih edilir

"Kalbindeki alaz hiç sönmedi, hâlâ o aşkla yanıyordu."
Edebiyat metinlerinde, şiirde, klasik eserlerde

Cühela

Okunuşu: cü-he-la
📖 Resmi:

Cahiller, bilgisizler (Arapça 'cühhâl' kelimesinin Türkçeleşmiş hali)

💬 Gerçek:

Kendini bilgili gören kişilerin diğer insanları aşağılamak için kullandığı alaycı terim - 'bu bilgisiz kitle' anlamında

"Bu konuyu cühela anlamaz, boşuna açıklama yapmaya çalışıyorsun."
Entelektüel tartışmalarda, eleştirel yazılarda, sosyal medya polemiklerinde

Naçar

Okunuşu: na-çar
📖 Resmi:

Çaresiz, başka türlü yapamaz durumda olan

💬 Gerçek:

Çaresiz kalmış, başka seçeneği olmayan kişi. Genelde biraz alaycı veya edebi bir tonla kullanılır.

"Naçar kaldım, mecbur ondan yardım isteyeceğim."
Daha çok yazılı metinlerde, edebi eserlerde veya alaycı konuşmalarda

Kitap Kıyımı

📖 Resmi:

Çok sayıda kitabı hızlıca okuma

💬 Gerçek:

Kısa sürede çok kitap bitirme yarışı. Goodreads challenge'ının Türkçe versiyonu.

"Bu hafta sonu kitap kıyımı yaptım, 5 kitap bitirdim."
Okuma hedeflerinden bahsederken

Hype Train

📖 Resmi:

Aşırı popüler olan kitap trendi

💬 Gerçek:

Herkesin okuduğu, sürekli konuşulan ama bazen overrated olan kitaplar. FOMO'nun kitap hali.

"Bu kitabın hype train'ine atladım ama pek beğenmedim."
Popüler kitap trendlerini tartışırken

Comfort Read

📖 Resmi:

Rahatlatıcı, tekrar tekrar okunan kitap

💬 Gerçek:

Stresli olduğunda açıp okuduğun, seni rahatlatan kitap. Kitap versiyonu comfort food.

"Bugün moralim bozuk, comfort read yapacağım."
Okurlar rahatlatıcı kitap önerilerinde

Bookshelf

📖 Resmi:

Estetik kitap rafı fotoğrafları paylaşma trendi

💬 Gerçek:

İnstagram'da kitap rafının en aesthetic halini çekip paylaşma. Kitapları okumaktan çok sergileme sanatı.

"Bugün 2 saat kitapları düzenleyip bookshelf porn çektim."
BookStagram hesaplarında aesthetic içerik için

Tsundoku

📖 Resmi:

Kitap satın alıp okumadan yığma alışkanlığı

💬 Gerçek:

Sürekli kitap satın alıp evde okumadan biriktirme hastalığı. Her okur tarafından bilinir ve yaşanır.

"Tsundoku yaparak evim kitap deposuna döndü."
Kitapseverler arasında kendini tanımlarken kullanılır

ARC

KISALTMA
Açılımı: Advanced Reader Copy
Okunuşu: ay ar si
📖 Resmi:

Advanced Reader Copy - Ön okuma kopyası

💬 Gerçek:

Yayınlanmadan önce eleştirmenlere ve influencerlara verilen kitap kopyası. İnstagram'da ego kaynağı.

"Bu ayda 10 tane ARC aldım, hepsi çok hype kitaplar."
Kitap influencerları ve profesyonel okurlar arasında